เสาเข็มคอนกรีตเป็นวัสดุก่อสร้างที่นิยมใช้กันในงานก่อสร้างอาคาร เนื่องจากทำหน้าที่รับน้ำหนักจากอาคารและกระจายน้ำหนักลงสู่ชั้นดินที่แข็งแรง การเลือกเสาเข็มคอนกรีตที่เหมาะสมกับการใช้งานนั้น จำเป็นต้องพิจารณาจากปัจจัยหลายประการ ดังนี้
ประเภทของเสาเข็มคอนกรีต
เสาเข็มคอนกรีตมีให้เลือกหลายประเภท แบ่งตามวิธีการผลิตและรูปแบบการใช้งาน ได้แก่
- เสาเข็มคอนกรีตอัดแรงหล่อสำเร็จรูป (Prestressed concrete pile) ผลิตจากคอนกรีตเสริมเหล็กอัดแรง มีทั้งแบบเสาเข็มรูปตัวไอ (H-pile) และเสาเข็มรูปสี่เหลี่ยมตัน (Rectangular pile)
- เสาเข็มคอนกรีตหล่อในที่ (Cast in-place concrete pile) ผลิตจากคอนกรีตเสริมเหล็กหล่อในที่ มีทั้งแบบเสาเข็มรูปตัวไอ (H-pile) และเสาเข็มรูปสี่เหลี่ยมตัน (Rectangular pile)
- เสาเข็มคอนกรีตเจาะ (Bored pile) ผลิตจากคอนกรีตเสริมเหล็กที่เทลงหลุมเจาะ
- เสาเข็มคอนกรีตตอก (Driven pile) ผลิตจากคอนกรีตเสริมเหล็กที่ตอกลงสู่ชั้นดิน
การเลือกประเภทของเสาเข็มคอนกรีตที่เหมาะสมกับการใช้งานนั้น ควรพิจารณาจากสภาพดินบริเวณที่จะก่อสร้าง เช่น หากเป็นดินเหนียว ควรเลือกใช้เสาเข็มคอนกรีตอัดแรงหล่อสำเร็จรูปหรือเสาเข็มคอนกรีตเจาะ หากเป็นดินทราย ควรเลือกใช้เสาเข็มคอนกรีตหล่อในที่หรือเสาเข็มคอนกรีตตอก
ขนาดและรูปร่างของเสาเข็มคอนกรีต
- ขนาดและรูปร่างของเสาเข็มคอนกรีตมีผลต่อความแข็งแรงของเสาเข็ม การเลือกขนาดและรูปร่างของเสาเข็มควรพิจารณาจากน้ำหนักบรรทุกของอาคารและสภาพดินบริเวณที่จะก่อสร้าง
โดยทั่วไป เสาเข็มคอนกรีตอัดแรงหล่อสำเร็จรูปจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 20 เซนติเมตร ถึง 100 เซนติเมตร เสาเข็มคอนกรีตหล่อในที่จะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 25 เซนติเมตร ถึง 150 เซนติเมตร เสาเข็มคอนกรีตเจาะจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 30 เซนติเมตร ถึง 100 เซนติเมตร เสาเข็มคอนกรีตตอกจะมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 25 เซนติเมตร ถึง 150 เซนติเมตร
น้ำหนักบรรทุก
- เสาเข็มคอนกรีตแต่ละชนิดจะมีค่าน้ำหนักบรรทุกสูงสุดที่แตกต่างกัน การเลือกเสาเข็มควรพิจารณาจากน้ำหนักบรรทุกที่จะมากระทำต่ออาคาร เช่น หากเป็นอาคารที่อยู่อาศัยทั่วไป ควรเลือกใช้เสาเข็มที่มีน้ำหนักบรรทุกสูงสุดไม่น้อยกว่า 400 ตัน/เสา หากเป็นอาคารพาณิชย์หรืออุตสาหกรรม ควรเลือกใช้เสาเข็มที่มีน้ำหนักบรรทุกสูงสุดไม่น้อยกว่า 600 ตัน/เสา
ระยะห่างระหว่างเสาเข็ม
- ระยะห่างระหว่างเสาเข็มคือระยะห่างระหว่างกลางเสาเข็มสองเสาเข็มที่อยู่ติดกัน การเลือกเสาเข็มควรพิจารณาจากระยะห่างระหว่างเสาเข็ม โดยเสาเข็มแต่ละชนิดจะมีค่าระยะห่างระหว่างเสาเข็มสูงสุดที่แตกต่างกัน เช่น เสาเข็มคอนกรีตอัดแรงหล่อสำเร็จรูปจะมีค่าระยะห่างระหว่างเสาเข็มสูงสุดประมาณ 12 เมตร เสาเข็มคอนกรีตหล่อในที่จะมีค่าระยะห่างระหว่างเสาเข็มสูงสุดประมาณ 10 เมตร เสาเข็มคอนกรีตเจาะจะมีค่าระยะห่างระหว่างเสาเข็มสูงสุดประมาณ 15 เมตร เสาเข็มคอนกรีตตอกจะมีค่าระยะห่างระหว่างเสาเข็มสูงสุดประมาณ 12 เมตร
ความลึกของเสาเข็ม
- ความลึกของเสาเข็มคือระยะลึกจากผิวดินถึงปลายเสาเข็ม การเลือกความลึกของเสาเข็มควรพิจารณาจากสภาพดินบริเวณที่จะก่อสร้าง เช่น หากเป็นดินเหนียว ควรเลือกใช้เสาเข็มที่มีความยาวไม่น้อยกว่า 10 เมตร หากเป็นดินทราย ควรเลือกใช้เสาเข็มที่มีความยาวไม่น้อยกว่า 5 เมตร
ราคา
- ราคาของเสาเข็มคอนกรีตจะแตกต่างกันไปตามประเภท ขนาด รูปร่าง น้ำหนักบรรทุก และระยะห่างระหว่างเสาเข็ม โดยเสาเข็มคอนกรีตอัดแรงหล่อสำเร็จรูปจะมีราคาสูงกว่าเสาเข็มคอนกรีตหล่อในที่
คุณสมบัติอื่นๆ
นอกจากปัจจัยข้างต้นแล้ว การเลือกเสาเข็มคอนกรีตควรพิจารณาจากคุณสมบัติอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น คุณสมบัติกันน้ำ คุณสมบัติกันไฟ เป็นต้น
โดยสรุป การเลือกเสาเข็มคอนกรีตที่เหมาะสมกับการใช้งานนั้น ควรพิจารณาจากปัจจัยหลายประการ โดยพิจารณาจากประเภท ขนาด รูปร่าง น้ำหนักบรรทุก ระยะห่างระหว่างเสาเข็ม ความลึกของเสาเข็ม และราคา รวมถึงคุณสมบัติอื่นๆ เพิ่มเติม เพื่อให้ได้เสาเข็มที่เหมาะสมและคุ้มค่ากับการใช้งานมากที่สุด
